Nếu mới học guitar, bạn có thể từng thấy một phụ kiện nhỏ được kẹp ngang cần đàn và thắc mắc:
“Capo guitar dùng để làm gì?”
Capo là một phụ kiện rất phổ biến, đặc biệt với người chơi guitar đệm hát. Nó giúp thay đổi cao độ của các dây đàn bằng cách kẹp các dây tại một phím nhất định, từ đó cho phép người chơi sử dụng những thế hợp âm quen thuộc nhưng tạo ra âm vực cao hơn.
Hiểu đơn giản, capo giống như việc bạn tạm thời thay đổi vị trí của “điểm bắt đầu” trên cần đàn.
Khi không sử dụng capo, dây đàn được tự do từ đầu cần đàn đến ngựa đàn.
Khi đặt capo lên một phím, capo ép các dây xuống phím đó. Phần dây phía trước capo không còn hoạt động như dây buông nữa.
Ví dụ, nếu bạn đặt capo ở ngăn 2, toàn bộ dây đàn được nâng cao lên 2 bán âm.
Có thể hình dung:
Không capo → cao độ bình thường
Capo ngăn 1 → cao hơn 1 bán âm
Capo ngăn 2 → cao hơn 2 bán âm
Capo ngăn 3 → cao hơn 3 bán âm
Và cứ tiếp tục như vậy.
Đây là công dụng phổ biến nhất của capo.
Giả sử bạn biết chơi một bài bằng các hợp âm C, G, Am và F nhưng bài hát lại quá thấp hoặc quá cao so với giọng của bạn.
Thay vì phải học lại toàn bộ hợp âm ở một tông khác, bạn có thể sử dụng capo để nâng cao tông bài hát.
Ví dụ, khi đặt capo lên ngăn 2, các thế hợp âm bạn đang bấm vẫn giữ nguyên hình dạng nhưng âm thanh thực tế sẽ cao hơn.
Điều này đặc biệt tiện lợi đối với người chơi guitar đệm hát.
Mỗi người có một quãng giọng khác nhau.
Có bài hát phù hợp với giọng của người này nhưng lại quá thấp hoặc quá cao với người khác.
Capo cho phép bạn nâng tông bài hát theo từng bước nhỏ mà không nhất thiết phải thay đổi toàn bộ cách bấm hợp âm.
Ví dụ:
Bạn đang chơi các thế hợp âm quen thuộc và cảm thấy bài hát hơi thấp.
Bạn có thể thử:
Capo ngăn 1 → hát thử
Nếu vẫn thấp:
Capo ngăn 2 → hát thử
Sau đó tiếp tục điều chỉnh cho đến khi tìm được vị trí phù hợp với giọng.
Đây là một lợi ích rất hữu ích với người mới.
Một số bài hát có thể chứa những hợp âm khó bấm như barre chord.
Nếu sử dụng capo và thay đổi cách chuyển tông, bạn đôi khi có thể chơi bài hát bằng những thế hợp âm mở quen thuộc thay vì phải sử dụng nhiều barre chord.
Ví dụ, thay vì phải liên tục bấm những hợp âm chặn ở nhiều vị trí, bạn có thể đặt capo ở một phím phù hợp và sử dụng các thế C, G, Am, Em, D quen thuộc.
Điều này giúp bài hát dễ tiếp cận hơn đối với người mới.
Có thay đổi về cao độ, nhưng hình dạng hợp âm bạn đang bấm có thể vẫn giữ nguyên.
Đây là điểm khiến nhiều người mới dễ nhầm.
Ví dụ, bạn bấm thế G và đặt capo ở ngăn 2.
Bạn vẫn đang sử dụng thế bấm G, nhưng âm thanh phát ra sẽ cao hơn so với G khi không có capo.
Nếu capo ở ngăn 2, thế G sẽ phát ra âm thanh tương ứng với A.
Vì vậy:
Thế G + capo ngăn 2 = âm thanh A
Tương tự:
Thế C + capo ngăn 2 = âm thanh D
Điều này giúp người chơi có thể sử dụng những thế hợp âm quen thuộc để chơi bài hát ở tông cao hơn.
Khi nhìn vào một bài hát có capo, bạn cần phân biệt giữa:
Hợp âm đang bấm và hợp âm thực tế phát ra.
Ví dụ, nếu bài hát ghi:
Capo ngăn 2
và bên dưới ghi:
C – G – Am – F
Bạn vẫn bấm C, G, Am và F như bình thường.
Nhưng âm thanh thực tế sẽ cao hơn 2 bán âm.
Do đó, nếu chơi cùng người khác hoặc cần xác định chính xác tông bài hát, bạn cần tính đến vị trí capo.
Trong nhiều trường hợp, có.
Capo không làm cho dây đàn tự nhiên mềm hơn theo nghĩa tuyệt đối, nhưng nó có thể giúp bạn sử dụng những thế hợp âm thuận tiện hơn.
Ví dụ, nếu một bài hát được viết ở tông khiến bạn phải sử dụng nhiều barre chord, capo có thể cho phép bạn chuyển sang một hệ thống hợp âm mở dễ bấm hơn.
Đây là lý do capo đặc biệt phổ biến với người mới học guitar đệm hát.
Không.
Capo chỉ là một công cụ hỗ trợ.
Có những bài hát không cần sử dụng capo. Có những bài lại được chơi thuận tiện hơn khi sử dụng capo.
Bạn không nên nghĩ rằng càng dùng capo nhiều thì chơi guitar càng tốt.
Điều quan trọng là hiểu khi nào và tại sao cần sử dụng capo.
Không.
Capo giúp bạn thay đổi cao độ và thuận tiện hóa cách chơi, nhưng không thay thế việc học hợp âm.
Nếu mới học guitar, bạn vẫn nên tập:
Hợp âm cơ bản.
Chuyển hợp âm.
Nhịp điệu.
Strumming.
Cách đọc hợp âm.
Cách lên dây.
Kỹ thuật tay phải và tay trái.
Sau khi có nền tảng, capo sẽ trở thành một công cụ giúp bạn chơi nhiều bài hát linh hoạt hơn.
Bạn có thể thực hiện theo các bước đơn giản:
Hãy đảm bảo guitar được lên dây đúng trước khi sử dụng capo.
Đặt capo ngay phía sau phím đàn, tránh đặt quá xa phím vì có thể khiến dây bị lệch cao độ.
Sau khi kẹp capo, hãy gảy từng dây để kiểm tra xem có dây nào bị rè hoặc không vang rõ.
Bây giờ bạn có thể sử dụng những thế hợp âm được ghi trong bài hát.
Nếu bạn dùng capo để hỗ trợ hát, hãy thử hát bài ở vị trí capo đó và điều chỉnh nếu cần.
Người mới có thể gặp một số vấn đề:
Kẹp capo quá xa phím.
Kẹp quá mạnh khiến dây bị lệch cao độ.
Không kiểm tra lại dây sau khi gắn capo.
Không hiểu sự khác nhau giữa thế hợp âm và âm thanh thực tế.
Quên vị trí capo khi chơi cùng người khác.
Dùng capo để tránh học những hợp âm cơ bản.
Một chiếc capo tốt không cần phải ép dây quá mạnh. Mục tiêu là giữ dây chắc chắn nhưng vẫn đảm bảo cao độ chính xác.
Nếu bạn mới học guitar, không nhất thiết phải mua một chiếc capo quá đắt.
Bạn nên quan tâm đến:
Khả năng giữ dây ổn định.
Độ chắc chắn.
Không làm trầy hoặc ảnh hưởng đến cần đàn.
Dễ tháo lắp.
Không làm dây bị lệch cao độ quá nhiều.
Quan trọng nhất là capo phải phù hợp với cây guitar và sử dụng đúng cách.
Nếu bạn đang học guitar đệm hát, capo là một phụ kiện rất đáng làm quen.
Thay vì phải học hàng loạt cách bấm hợp âm mới để thay đổi tông, bạn có thể giữ những thế hợp âm quen thuộc và sử dụng capo để nâng cao cao độ.
Nhờ vậy, bạn có thể:
Dễ chơi những bài hát yêu thích.
Điều chỉnh tông phù hợp với giọng hát.
Hạn chế việc phải sử dụng barre chord trong một số bài.
Thử nghiệm nhiều tông khác nhau.
Học cách chuyển tông một cách trực quan.
Capo guitar là một phụ kiện dùng để kẹp các dây đàn tại một phím nhất định, giúp nâng cao cao độ của toàn bộ dây đàn.
Công dụng phổ biến nhất của capo là đổi tông bài hát, điều chỉnh bài hát phù hợp với giọng người hát và giúp người chơi sử dụng những thế hợp âm quen thuộc ở các cao độ khác nhau.
Tuy nhiên, capo không thay thế kiến thức về hợp âm và nhạc lý. Khi mới học, bạn nên xem capo như một công cụ hỗ trợ, đồng thời xây dựng nền tảng guitar từ những kỹ năng cơ bản.
Khi hiểu cách hoạt động của capo, bạn sẽ có thêm một cách đơn giản để chơi nhiều bài hát linh hoạt và thoải mái hơn.
