Cha mẹ không nhất thiết phải chờ đến một độ tuổi “chuẩn” mới cho con học piano. Thời điểm phù hợp nhất thường là khi con bắt đầu có hứng thú với piano và có khả năng tập trung, tương tác với nhạc cụ ở mức cơ bản.
Nếu con thường xuyên nói:
“Con muốn học piano.”
hoặc con thích nghe piano, thích nhìn người khác chơi, tự tìm video piano, tò mò muốn thử phím đàn… thì đó là lúc cha mẹ nên cho con cơ hội trải nghiệm.
Không cần biết trước con có năng khiếu hay không.
Không cần biết sau này con có trở thành nghệ sĩ hay không.
Hãy cho con thử trước.
Nhiều trẻ có thể bắt đầu học piano ở khoảng 5–7 tuổi, vì ở giai đoạn này trẻ thường đã có khả năng:
hiểu hướng dẫn đơn giản;
ghi nhớ những mẫu âm thanh và giai điệu;
sử dụng hai tay tương đối độc lập;
tập trung trong những khoảng thời gian ngắn;
hình thành thói quen luyện tập.
Nhưng đây không phải giới hạn cứng.
Có trẻ 4 tuổi đã rất say mê và có thể học theo phương pháp phù hợp với lứa tuổi.
Có trẻ 8–10 tuổi mới bắt đầu nhưng lại tiến bộ rất nhanh vì lúc đó động lực và khả năng tập trung tốt hơn.
Thậm chí trẻ lớn hoặc người trưởng thành vẫn hoàn toàn có thể học piano.
Một cây piano rất đắt tiền không thể tạo ra tình yêu âm nhạc nếu đứa trẻ không muốn học.
Cha mẹ có thể cho con:
nghe nhạc,
xem người khác chơi,
thử vài buổi học,
đến cửa hàng hoặc lớp học để trải nghiệm đàn.
Sau đó quan sát phản ứng của con.
Nếu con nói:
“Con muốn học tiếp.”
thì hãy tiếp tục.
Nếu con không thích, cũng không nên coi đó là thất bại.
Có một dấu hiệu cha mẹ nên đặc biệt chú ý:
Con không cần ai nhắc nhưng vẫn muốn chơi.
Ví dụ:
Con tự mở đàn lên.
Tự luyện một đoạn nhạc nhiều lần.
Sai vẫn muốn chơi lại.
Học được bài mới thì rất vui.
Tự tìm bài hát mình thích.
Có thể ngồi bên đàn lâu mà không than chán.
Đến giờ học còn chủ động chuẩn bị trước.
Đó là những biểu hiện của động lực nội tại.
Và động lực này đôi khi quý hơn việc cha mẹ phải liên tục thúc:
“Con ngồi vào đàn đi!”
Một đứa trẻ có thể không nổi bật ở các môn học văn hóa.
Có thể Toán không tốt.
Ngoại ngữ không tốt.
Viết văn không tốt.
Nhưng khi ngồi trước piano, con lại phát hiện:
“Mình có thể học được bài này.”
Rồi:
“Mình chơi được hai tay rồi.”
Rồi:
“Mình chơi được cả bài.”
Những trải nghiệm nhỏ đó giúp trẻ nhìn thấy sự tiến bộ của chính mình.
Đặc biệt với những trẻ thường xuyên cảm thấy mình “không giỏi bằng bạn bè”, một lĩnh vực mà con có thể tiến bộ bằng chính nỗ lực của mình có thể trở thành nguồn tự tin rất quý giá.
Đây là điều cha mẹ cần tránh.
Nếu con thích piano, hãy cẩn thận với việc biến nó thành:
“Con phải thi chứng chỉ.”
“Con phải đạt cấp độ này.”
“Bạn kia mới học một năm đã giỏi hơn con.”
“Đã học piano thì phải luyện mỗi ngày hai tiếng.”
Khi đó, piano có thể từ niềm vui biến thành một nghĩa vụ.
Mục tiêu ban đầu nên là:
Con yêu thích → con muốn học → con luyện tập → con tiến bộ → con cảm thấy vui → con muốn học tiếp.
Nếu sau này con thực sự có năng khiếu và muốn đi xa hơn, lúc đó mới tăng mức độ chuyên sâu.
Đừng chỉ cho con học những thứ mà cha mẹ nghĩ sẽ có ích cho tương lai. Hãy cho con cơ hội khám phá những thứ khiến con muốn học ngay trong hiện tại.
Nếu một đứa trẻ xin học piano, cha mẹ không cần phải biết chắc:
“Sau này con có thành công nhờ piano không?”
Chỉ cần hỏi:
“Con có thực sự thích nó không?”
Nếu câu trả lời là có, hãy cho con một cơ hội.
Bởi có thể con sẽ không trở thành nghệ sĩ piano.
Nhưng thông qua piano, con có thể học được cách tập trung, kiên trì, lắng nghe, kiểm soát cảm xúc, vượt qua sai lầm và quan trọng nhất là nhận ra rằng mình có khả năng làm được một điều gì đó bằng chính nỗ lực của mình.
Và đôi khi, đó mới là giá trị lớn nhất của việc học một nhạc cụ.
