Nếu mới học guitar, bạn có thể từng thắc mắc:
“Tại sao hợp âm C lại có nhiều cách bấm khác nhau?”
Khi tìm kiếm hợp âm trên mạng, bạn có thể thấy cùng một tên hợp âm nhưng lại xuất hiện nhiều thế bấm trên cần đàn. Điều này không có nghĩa là một trong số đó sai. Thực tế, một hợp âm có thể được tạo ra ở nhiều vị trí khác nhau trên cần đàn.
Hiểu được điều này sẽ giúp bạn không chỉ học thuộc thế bấm mà còn hiểu cách guitar tạo ra hợp âm.
Trước tiên, hãy hiểu đơn giản rằng hợp âm là sự kết hợp của nhiều nốt nhạc vang lên cùng nhau.
Ví dụ, hợp âm C trưởng (C major) được tạo thành từ ba nốt cơ bản:
C – E – G
Trên cây guitar, ba nốt này có thể xuất hiện ở nhiều dây và nhiều vị trí khác nhau.
Chính vì vậy, bạn có thể bấm nhiều thế khác nhau nhưng vẫn tạo ra cùng một hợp âm C.
Cần đàn guitar có rất nhiều vị trí tạo ra cùng một nốt.
Ví dụ, nốt C không chỉ xuất hiện ở một vị trí duy nhất. Nó có thể xuất hiện trên nhiều dây và ở nhiều phím khác nhau.
Tương tự, các nốt E và G cũng xuất hiện ở nhiều vị trí.
Khi lựa chọn những vị trí khác nhau để tạo thành C – E – G, chúng ta sẽ có những voicing hoặc thế hợp âm khác nhau.
Một hợp âm không nhất thiết phải có các nốt theo đúng một thứ tự cố định.
Ví dụ, C major có ba nốt:
C – E – G
Nhưng khi chơi trên guitar, bạn có thể gặp cách sắp xếp:
C – G – C – E – G
hoặc:
E – G – C – E
Các nốt vẫn thuộc hợp âm C trưởng, nhưng cách sắp xếp và vị trí của chúng khác nhau.
Đó là lý do hai thế bấm có thể có âm thanh khác nhau nhưng vẫn cùng được gọi là hợp âm C.
Trên guitar, một thế hợp âm thường sử dụng nhiều dây.
Vì vậy, một hợp âm ba nốt như C – E – G có thể xuất hiện với một số nốt được lặp lại.
Ví dụ, một thế C có thể chứa:
C – E – G – C – E
Các nốt C và E xuất hiện nhiều lần nhưng vẫn thuộc cùng một hợp âm.
Điều này giúp guitar tạo ra âm thanh đầy đặn hơn.
Đây là một trong những lý do quan trọng nhất để guitar có nhiều thế bấm.
Hai cách bấm cùng một hợp âm có thể tạo ra cảm giác âm thanh khác nhau.
Một thế có thể có âm thanh:
Trầm và đầy đặn.
Sáng và cao.
Mỏng, nhẹ.
Dày và mạnh.
Phù hợp với giai điệu hoặc cách đệm nhất định.
Vì vậy, người chơi guitar không chỉ học nhiều thế hợp âm để “biết thêm cách bấm”, mà còn để lựa chọn màu sắc âm thanh phù hợp với bài nhạc.
Đây là lợi ích rất rõ đối với người chơi guitar.
Giả sử bạn đang chơi một hợp âm ở khu vực gần đầu cần đàn nhưng hợp âm tiếp theo nằm ở vị trí khác.
Nếu biết nhiều thế bấm, bạn có thể lựa chọn một thế hợp âm nằm gần vị trí đang chơi.
Nhờ đó, bàn tay không phải di chuyển quá xa.
Ví dụ, trong khi chơi một đoạn nhạc ở khu vực phím 5–7, bạn không nhất thiết phải quay về thế hợp âm mở ở đầu cần đàn. Bạn có thể sử dụng một thế hợp âm khác ở khu vực đó.
Điều này giúp việc chuyển hợp âm liền mạch và thuận tiện hơn.
Một trong những ví dụ dễ hiểu nhất là sự khác biệt giữa hợp âm mở (open chord) và hợp âm chặn (barre chord).
Hợp âm mở sử dụng một hoặc nhiều dây buông, thường được sử dụng nhiều ở những phím đầu cần đàn.
Trong khi đó, barre chord sử dụng một ngón tay để chặn nhiều dây và có thể di chuyển lên xuống cần đàn.
Nhờ đó, cùng một loại hợp âm có thể được chơi ở nhiều vị trí.
Ví dụ, một thế E major có thể được sử dụng như một thế mở. Khi thay đổi cách bấm và dùng ngón trỏ chặn dây, hình dạng đó có thể được di chuyển để tạo ra nhiều hợp âm trưởng khác nhau.
Đây chính là một trong những nguyên lý quan trọng giúp người chơi guitar hiểu được hệ thống hợp âm trên toàn bộ cần đàn.
Người mới thường biết đến thế C mở:
C – E – G – C – E
Đây là cách bấm rất phổ biến khi đệm hát.
Nhưng khi chơi nâng cao hơn, bạn có thể gặp các thế C khác ở những vị trí cao hơn trên cần đàn.
Những thế này vẫn chứa các nốt thuộc C major, nhưng:
Vị trí khác nhau.
Thứ tự nốt khác nhau.
Nốt trầm có thể khác nhau.
Số lượng nốt có thể khác nhau.
Âm vực khác nhau.
Vì vậy, chúng có thể tạo ra những màu sắc âm thanh khác nhau dù cùng mang tên C major.
Không.
Đây là điểm rất quan trọng.
Cùng một hợp âm nhưng các thế bấm khác nhau có thể có âm vực và màu sắc khác nhau.
Ví dụ, một thế C ở đầu cần đàn có thể cho cảm giác gần gũi, đầy đặn khi đệm hát. Một thế C ở khu vực phím cao hơn có thể tạo ra âm thanh sáng và cao hơn.
Nếu bạn chơi guitar solo, fingerstyle hoặc phối hợp nhiều lớp guitar, việc lựa chọn thế hợp âm phù hợp sẽ trở nên rất quan trọng.
Nếu mới bắt đầu, bạn không cần cố ghi nhớ hàng chục thế bấm cho cùng một hợp âm.
Điều này dễ khiến bạn bị quá tải.
Bạn có thể bắt đầu bằng:
Các hợp âm mở cơ bản.
Cách chuyển đổi giữa những hợp âm thường gặp.
Học cách đọc sơ đồ hợp âm.
Làm quen với barre chord.
Sau khi nền tảng tốt hơn, tìm hiểu các thế hợp âm trên toàn bộ cần đàn.
Khi hiểu nguyên lý thay vì chỉ học thuộc hình dạng, việc ghi nhớ các thế hợp âm sẽ trở nên dễ dàng hơn.
Khi đã hiểu rằng một hợp âm có thể có nhiều cách bấm, bạn sẽ bắt đầu nhìn cần đàn theo một cách khác.
Thay vì nghĩ:
“Hợp âm C phải bấm đúng hình này.”
Bạn có thể bắt đầu nghĩ:
“Hợp âm C gồm những nốt nào và chúng nằm ở đâu trên cần đàn?”
Đây là bước chuyển quan trọng từ việc học thuộc hợp âm sang hiểu guitar.
Khi đó, bạn có thể:
Tìm những thế hợp âm thuận tiện hơn.
Chuyển hợp âm mượt hơn.
Tạo màu sắc âm thanh khác nhau.
Kết hợp hợp âm với giai điệu.
Học fingerstyle dễ dàng hơn.
Hiểu cách xây dựng hợp âm trên cần đàn.
Tự tìm những cách chơi mới.
Một hợp âm có nhiều cách bấm vì cùng một nhóm nốt có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau trên cần đàn guitar.
Ví dụ, C major gồm các nốt C – E – G, nhưng ba nốt này xuất hiện nhiều lần trên cần đàn. Khi kết hợp chúng ở những vị trí, thứ tự và âm vực khác nhau, người chơi có thể tạo ra nhiều thế hợp âm khác nhau.
Vì vậy, nhiều cách bấm không có nghĩa là nhiều hợp âm khác nhau. Chúng có thể là những cách thể hiện khác nhau của cùng một hợp âm.
Đối với người mới, hãy bắt đầu bằng những thế hợp âm cơ bản. Khi đã quen với guitar, việc tìm hiểu các thế hợp âm khác sẽ giúp bạn chuyển hợp âm linh hoạt hơn và khám phá được nhiều màu sắc âm thanh hơn.
