Khi mới nhận học viên mới—đặc biệt là người lớn tuổi hoặc những bạn trẻ chưa từng học qua nhạc cụ nào—thử thách lớn nhất của giáo viên không phải là dạy nốt nhạc, mà là dạy… cách thả lỏng.
Căng cứng như khúc gỗ: Hầu hết ai mới cầm móng gảy lên cũng gồng cứng cả cánh tay, vai nhô cao tận mang tai, bấm dây thì dùng sức bóp chặt như sợ cây đàn chạy mất. Kết quả là gảy được vài phút là tay mỏi nhừ, tiếng đàn thì đanh và chát.
Chiến thuật của giáo viên: Lúc này, thầy cô phải kiên nhẫn làm “chuyên gia tâm lý”. Tôi thường phải dừng lại, nắm lấy cổ tay học viên, lắc nhẹ cho họ thả lỏng, rồi nhắc đi nhắc lại câu thần chú: “Em hãy tưởng tượng mình đang cầm một quả trứng gà, thả lỏng cổ tay, dùng lực từ khuỷu tay chứ không gồng vào các ngón.” Có những học viên mất cả tháng trời mới sửa được thói quen gồng cứng này.
Dạy kèm 1-1 có cái hay là sự tương tác rất gần gũi, nhưng cũng sinh ra không ít tình huống cười ra nước mắt:
Sự bất lực của “đứa học trò sợ nốt”: Có những buổi học, vừa mới tuần trước hướng dẫn kỹ lưỡng cách phân biệt dây trầm (dây số to) và dây thanh (dây số nhỏ), tuần này học viên ngơ ngác hỏi lại: “Cô ơi, nốt này gảy ở dây số mấy ấy nhỉ?”. Lúc đó giáo viên chỉ biết thở dài cười trừ, rồi lại ghi chép tỉ mỉ vào vở cho học trò.
Cuộc chiến với nhịp phách: Người Việt mình thường quen nghe giai điệu tự do theo cảm xúc, nên khi bắt học theo nhịp 2/4 hay 4/4 đều đặn, nhiều học viên hay bị “lệch pha”. Giáo viên phải vừa đếm nhịp bằng miệng (“1, 2, 3, 4”), vừa lấy chân dậm nhịp, đôi khi tay phải vỗ nhịp lên vai học viên để họ bắt kịp tốc độ. Có những hôm dạy xong một tiết, cổ họng giáo viên khô khốc vì vừa đàn mẫu vừa đếm nhịp suốt 60 phút.
Dù có những vất vả, bực dọc nhỏ nhặt như thế, nhưng tất cả đều tan biến hết khi chứng kiến sự lột xác của học viên.
Khoảnh khắc vỡ òa: Niềm vui lớn nhất của người dạy là nhìn thấy học viên từ chỗ lóng ngóng, gảy trật nhịp, nay đã ngồi thẳng lưng, thả lỏng đôi tay và tự tin thả hồn vào một bài bản hoàn chỉnh. Nhìn ánh mắt lấp lánh tự hào của học trò khi gảy mượt mà khúc Lưu thủy hay Bình bán âm, giáo viên thấy công sức của mình được đền đáp xứng đáng.
Người gieo “liều thuốc tinh thần”: Nhiều học viên sau một ngày làm việc căng thẳng, đến lớp với khuôn mặt mệt mỏi, cáu gắt. Nhưng chỉ sau một tiếng tập trung thả hồn vào tiếng đàn, bước ra khỏi lớp ai nấy đều nhẹ nhõm, tươi cười. Nghe học viên nói: “May quá, nhờ có giờ học đàn mà em xả hết stress công việc rồi cô ơi”, lúc đó người giáo viên thấy công việc của mình mang ý nghĩa chữa lành nhiều hơn là một môn học kỹ thuật khô khan.
Làm nghề dạy đàn tranh lâu năm, tôi nhận ra môn nghệ thuật này cực kỳ kén người học ở giai đoạn đầu. Ai vượt qua được 3 tháng đầu tiên—khoảng thời gian làm quen với móng gảy, đau đầu ngón tay vì bấm dây và sự kiên nhẫn với nhịp phách—thì người đó sẽ gắn bó cả đời với đàn.
Giáo viên giống như người mở cửa căn phòng âm nhạc, còn việc bước vào và tận hưởng khu vườn ấy thế nào lại phụ thuộc vào sự bền bỉ của người học. Và được đồng hành cùng những tâm hồn yêu âm nhạc truyền thống ấy chính là niềm hạnh phúc lớn nhất của một người giáo viên đàn tranh.
Hệ thống Daykemtainha.vn chuyên sắp xếp gia sư dạy kèm tại nhà: piano organ guitar violin trống kèn sáo … Mỗi gia sư chuyên từng bộ môn.
Cần giải đáp thắc mắc bạn có thể liên hệ Hotline/ zalo: 090 333 1985 – 09 87 87 0217.
